Ayasofya’da Zaman ve İnsan

İstanbul’a gittim… On gün kadar… Bir tek gün yapayalnız kalacaktım ve kendimi ayaklarımın çekimine bıraktım… Bir de baktım Tarihi Yarımada’da Sultanahmet yollarındayım…

Bir tam günü buraları gezmeye adadım… Çoğunluk yeni yetme zamanlarımda gördüğüm bu yerleri şimdi olgunluk çağımda yeniden görmek, başka duyular ve duygularla hissetmek çok yorucu ama çok da lezzetli oldu… Plansız başladığım o günde ayaklarım nereye sürüdüyse oraya gittim, hangi kapıdan içeriye girmek istiyorlarsa o kapıdan girdim. İlkin Gülhane’deki Ahmet Hamdi Tanpınar Müze Kütüphanesi’ne  ardından Ayasofya’ya bıraktım kendimi.

Haydi gidelim ben ve biz!

 

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (146)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (2)

 Hafta içi olmasına rağmen ortalık yerli yabancı turist kaynıyor. Satıcılar var, dünyanın her yerinden gelmiş turist kafileleri; Amerikalı, İngiliz, Fransız, Hintli, Arap, Alman, Uzakdoğulu sayısız insan, ellerinde flamalarla rehberler doldurmuş koca Sultanahmet Meydanı’nı… Girişlerde kuyruklar var… Ben kuyruğa girmişken boynumda fotoğraf makinem çekiyorum aklıma eseni. Ama illa ağaçlar… onca kalabalıkta, karmaşada illa çağırıyorlar beni… Asırlık Çınarlar… canım ağaçlar…

 

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (17)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (124)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (4)

Ortalık seyyar satıcı kaynıyor; sıcak sütlü mısırlar, kestaneler ve karpuzcular… Ve Maraş dodurmacısı… Neyse ki artık tertemiz, özenli seyyar satıcı arabaları var. Her biri kayıtlı, hepsinin üzerinde neyin kaça satıldığına dair fiyat listeleri var. Bu çok iyi; zira ücret hepsinde sabit, dolayısıyla eskisi gibi kandırılma meselesi de kalkıyor ortadan. Ben tüm gün ayaktaydım, bir yere oturup da yemek yemek istemedim, vakit kaybı olacaktı bu benim için, zaten içimden de gelmiyordu, ayakta karpuz, mısır ve dondurmayla günümü geçirdim:)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (7)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (12)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (11)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (123)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (13)

Ayasofya bahçesinde henüz bilet sırasındayken gördüklerimin bir kısmı… Bahçede Osmanlı döneminde yaptırılan şadırvan, medreseler var.  Ve mis kokulu güller…

İstanbul için de birçok gelişmiş ülkede olduğu gibi Müzekart uygulaması başlamış. Türk Cumhuriyeti vatandaşı iseniz 40 TL gibi bir miktar vererek yıllık olarak kullanabileceğiniz bir kart alıyorsunuz ve müze tanımı içinde belirlenmiş pek çok yere ücretsiz girebiliyorsunuz. Yalnız benim aldığım en basit karttı ve bir takım tarihi yerlerde geçmediği oluyordu.

 

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (18)

İçeriye girmeden hemen önce bu tabela var. Üzerinde Ayasofya’nın tarihçesinin basılı olduğu. Dünyanın en eski katedrali olan Ayasofya’nın adı Kutsal Bilgelik manası taşıyormuş.

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (153)

Ayasofya’nın nispeten kısalttığım kısa hikayesine gelince:

“Doğu Roma İmparatorluğu’nun İstanbul’da yapmış olduğu en büyük kilise olup aynı yerde üç kez inşa edilmiştir. Birinci kilise, İmparator Konstantios tarafından 360 yılında yapılmıştır. 404 yılında çıkan halk ayaklanması sonucunda yakılıp yıkılmıştır. İkinci Kilise, İmparator II. Theodosios tarafından 415 yılında yeniden inşa ettirilmiştir. Bu kilise ise imparatora karşı çıkan büyük halk ayaklanması sırasında 13 Ocak 532 yılında yıkılmıştır. Günümüz Ayasofya’sı İmparator Justinianos tarafından dönemin iki önemli mimarı olan Miletos’lu (Milet) İsidoros ile Tralles’li (Aydın) Anthemios’a yaptırılmıştır. İmparator Justinianos Ayasofya’nın daha görkemli ve gösterişli olması için, maiyetindeki tüm eyaletlere haber göndererek, en güzel mimari parçaların Ayasofya’da kullanılması için toplatılmasını emretmiştir. Bu yapıda kullanılan sütun ve mermerler; Aspendos, Ephesos, Baalbek, Tarsus gibi Anadolu ve Suriye’deki antik şehir kalıntılarından getirilmiştir. Yapıdaki beyaz mermerler Marmara Adası’ndan, yeşil somakiler Eğriboz Adası’ndan, pembe mermerler Afyon’dan ve sarı mermerler Kuzey Afrika’dan getirilerek Ayasofya’da kullanılmıştır. Ayrıca, yapıda Efes Artemis Tapınağı’ndan getirilen sütunların neflerde, Mısır’dan getirilen 8 adet porfir sütununun ise yarım kubbeler altında kullanıldığı bilinmektedir. Ayasofya’nın mermer kaplı duvarları dışındaki tüm yüzeyler birbirinden güzel mozaiklerle süslenmiştir. Mozaiklerin yapımında altın, gümüş, cam, pişmiş toprak ve renkli taşlardan oluşan malzemeler kullanılmıştır. 

IV. Haçlı Seferi sırasında İstanbul Latinler tarafından 1204- 1261 yılları arasında işgal edilmiş, bu dönemde gerek kent, gerekse Ayasofya yağmalanmıştır. Fatih Sultan Mehmed’in 1453’te İstanbul’u fethetmesiyle camiye çevrilmiştir. Fetihten hemen sonra yapı güçlendirilerek en iyi şekilde korunmuş ve Osmanlı Dönemi ilaveleri ile birlikte cami olarak varlığını sürdürmüştür. Yapıldığı tarihten itibaren çeşitli depremlerden zarar gören yapıya, hem Doğu Roma, hem de Osmanlı Döneminde destek amacıyla payandalar yapılmıştır. Mimar Sinan tarafından yapılan minareler ise aynı zamanda yapıda destekleyici payanda işlevi görmektedir.

Ayasofya Mustafa Kemal Atatürk’ün emri ve Bakanlar Kurulu kararı ile müzeye çevrilmiş ve 1 Şubat 1935’de müze olarak, yerli ve yabancı ziyaretçilere açılmıştır.*”

Kısaca Ayasofya’nın bu gördüğümüz son hali üçüncü yapımına ait.

 

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (126)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (39)

Epeyce heybetli bir yapı Ayasofya. İnsanı içine alan, kavrayan, sıkı sıkı tutan bir yanı var. Biraz da tanımlamakta zorlandığım güçlü bir enerjisi var ve o enerjiyle çekimine kapılıp gidiyorsunuz sanki. Asırlık yaşanmışlığın getirdiği o ruhtur muhtemelen kavrayan… Öyle ki bırakıp gitmek istemiyorsunuz… Vaktim kısıtlı olmasına rağmen, daha bir çok yer gezmek istememe rağmen bir türlü çıkamadım buradan. Tam çıkışa gittiğim sırada bir de bakıyorum ki geri dönüp içeriye girmişim yeniden… defalarca oldu bu:)

 

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (114)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (21)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (74)

Hattat Kadıasker Mustafa İzzet Efendi tarafından yazılan 7,5 m. çapındaki 8 adet hat levhası ana mekânın duvarlarına yerleştirilmiş. “Allah, Hz. Muhammed, Hz. Ebubekir, Hz. Ömer, Hz. Osman, Hz. Ali, Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin” yazılı bu levhalar İslam âleminin en büyük hat levhaları olarak bilinmektedir. Aynı hattat kubbenin ortasına ise Nur Suresi’nin 35. ayetini yazmıştır.*

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (20)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (36)

 Eski taşların döşenmiş olduğu eğimli yollardan çıkarak tırmanılan ikinci kat…  Kuzey üst nef diye geçiyor adı.

 

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (59)

Ayasofya’nın mermer kaplı duvarları dışındaki tüm yüzeyler birbirinden güzel mozaiklerle süslenmiştir. Mozaiklerin yapımında altın, gümüş, cam, pişmiş toprak ve renkli taşlardan oluşan malzemeler kullanılmıştır.*

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (60)

 Fatih Sultan Mehmet’in emriyle yapıdaki insan figürsüz resimlere dokunulmamış, insan figürlü resimlerin üzerinden ise ince bir sıvayla geçilmiştir. Bu sıva mozaik resimlerin doğal tahribatını önlemiştir. (II. Yannis KomnenosMeryem Ana, Hz. İsaİrena mozaiği)*

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (24)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (45)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (79)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (111)

Absiddeki Meryem Ana ve Hz. İsa figürü

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (62)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (58)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (85)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (91)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (80)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (22)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (26)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (48)

Deisis

 

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (49)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (46)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (88)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (64)

Pencerelerinden görünen Sultanahmet Camii

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (105)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (100)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (106)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (87)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (23)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (67)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (89)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (42)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (63)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (119)

Çıkış mozayiği. Jüstinyen, Meryem Ana ve Büyük Konstantin

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (38)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (52)

Kuzey üst neften Ayasofya görünümü

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (109)

Mihrabın iki yanında bulunan bronz kandiller, Kanuni Sultan Süleyman tarafından Budin Seferi  dönüşünde camiye hediye edilmiştir.

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (108)

Mavi şeritte Bakara Suresi yazıyor.

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (81)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (115)

Bu kedicik, sık sık buraya gelirmiş… :)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (66)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (43)

 Gelenin gidenin merakla kafasını uzattığı pencerelerden görünen manzara… Ayasofya medresesinin çatısı ve Sultamahmet Camiinin minareleri.

 

 

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (92)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (93)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (97)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (47)

 

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (82)

 

 

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (102)

 Bir ara -selfie- (bu arada özçekim olarak çevrildi dilimize bu kelime) çekenleri, fotoğraf çektirenleri çekeyim istedim ama çok diri tutamadım bu isteğimi.. çekecek ve görecek çok yer vardı ve zamanım dardı.

 

 

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (54)Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (73)

Ayasofya içinde Ayasofya  fotoğraf sergisi… Doğrusu aslının görkemi, güzelliği ve heybeti yanında pek de bir şey ifade etmiyor gibilerdi… En azından benim için.. Bu mekanın dışında daha cazip olabilirlerdi sanki.

.

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (75)Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (78)

Dünyanın dört bir yanından getirilen mermerlerin oluşturduğu soft duvarlar çok hoşuma gitmişti…

 

 

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (118)Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (117)

Ve çıkış… ve bahçe…

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (140)Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (139)Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (128)Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (133)Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (125)Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (138)Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (141)Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (121)Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (135)Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (130)

Yıkılmış önceki ilk yapılardan kalan sütunlar… Bunlar yapılan kazılarla ortaya çıkarılmış ve bahçebin bir bölümünde sergileniyorlar.

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (120)

Ana çıkışta yer alan manzara… Sultanahmet Camii… Aradaki yol, bu karşılıklı duruş hoşuma gidiyor hep… Sanki iki kadim dost gibiler, devamlı birbirlerine bakan…

 

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (143)

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (144)Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (150)

Yolu takip ettikçe varılan Sultanahmet Camii Kapısı… Ve bu kez oradan görünen Ayasofya…

Hagia Sofia , Ayasofya , Istanbul, Turkey , Türkiye by delianne (154)

 

————————–

 (Kaynak: Ayasofya Müzesi resmi sitesi ve Vikipedi)

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Comments are closed.